17/05/14

17 DE MAIO, DÍA DAS LETRAS GALEGAS

Hoxe celebramos o Días das Letras Galegas, desta volta dedicado ao poeta lucense Xosé María Díaz Castro. Velaquí queda un dos seus poemas máis coñecidos:

PENÉLOPE

Un paso adiante e outro atrás, Galiza,
e a tea dos teus soños non se move.
A espranza nos teus ollos se espreguiza.
Aran os bois e chove.

Un bruar de navíos moi lonxanos
che estrolla o sono mol coma unha uva.
Pro ti envolveste en sabas de mil anos,
e en sonos volves a escoitar a chuva.

Traguerán os camiños algún día                   
a xente que levaron. Deus é o mesmo.
Suco vai, suco vén, ¡Xesús María!,
e toda cousa ha de pagar seu desmo.

Desorballando os prados coma sono,
o Tempo vai de Parga a Pastoriza.
Vaise enterrando, suco a suco o Outono.
¡Un paso adiante e outro atrás, Galiza!"

Xosé María Díaz Castro (1961): Nimbos. Vigo. Galaxia [texto adaptado]



Amais, quen queira achegarse á relación de X. M. Díaz Castro co mundo clásico pode ler o artigo de Xosé Antonio López Silva titulado "Díaz Castro e o mundo clásico. Un achegamento íntimo" (última páxina), publicado no suplemento que o Diario de Ferrol lle dedicou ao homenaxeado.

23/03/14

UNHA MIRADA CARA Á HISTORIA: DOCUMENTOS NOTARIAIS DA IDADE MEDIA

Esta bitácora naceu coa finalidade de recoller novas e recursos relacionados coa linguaxe administrativa e xurídica galega e, nesta ocasión, imos botar unha ollada cara ao pasado, en concreto a catro pescudas datadas no século XV.

Moito do vocabulario do ámbito xurídico-administrativo que chegou ata os nosos días está recollido nestes textos, malia parecernos léxico moi actual (é o caso das voces procurador, xa atestada no século XIII, e amostaçón -actualmente amoestación- documentada por primeira vez nun texto de comezos do século XV). A tipoloxía textual moi pouco mudou dende a Idade Media e as fórmulas de inicio e peche de documento tamén se seguen mantendo practicamente intactas na actualidade.

Esta é algunha da información que se ofrece na obra As Encrobas, Noia, Ribadulla e Urdilde. Edición crítica, estudo léxico e onomástico de documentos notariais en galego do século XV, editada pola Deputación da Coruña e da autoría da responsable deste blog, coa finalidade de afondar na lingua galega utilizada polos cidadáns medievais nos documentos notariais. Ademais achégase información dos notarios e escribáns relacionados nos textos, apuntamentos paleográficos relativos á letra precortesá, unha edición crítica das catro pescudas adscritas (por orde cronolóxica) a Ribadulla, Urdilde, Noia e As Encrobas, un estudo do léxico contido nestes documentos, unha análise antroponímica dos individuos que se citan e, finalmente, dous índices: un toponímico e outro dos nomes de persoa.

Velaquí quedan as fotografías dos textos dixitalizados, ás que podedes acceder premendo na imaxe:

07/01/14

O ATLAS MUNDIAL GALEGO ONLINE

Comezamos o ano presentando unha ferramenta ben interesante, o Atlas Mundial Galego Online, que malia ser aínda unha versión provisional pode sacarnos dalgunhas dúbidas que nos vaian xurdindo en canto aos exónimos (é dicir, nomes de lugar expresados nunha lingua diferente á lingua autóctona do dito lugar).


Trátase dun proxecto levado a cabo polo Servizo de Normalización Lingüística da CRTVG, cuxo obxectivo é a "estandarización dos nomes xeográficos en galego" e a través da súa páxina web pódese: a) facer buscas por topónimos, b) ver os criterios de uso de exónimos en galego, c) consultar os Atlas de países e capitais do mundo, d) consultar nunha versión galega o Glosario de Terminoloxía Toponímica do Grupo de Expertos en Nomes Xeográficos da ONU e e) nun futuro, tamén se ofrecerán as táboas de transcrición ao galego de alfabetos non latinos.

Polo momento, ao desprazármonos polo mapa e clicar, podemos obter de cada exónimo: a) o TOPÓNIMO (a forma proposta para o galego); b) o NOME OFICIAL (o nome oficial en lingua galega); c) OUTROS NOMES (outras formas galegas existentes); d) a ETIMOLOXÍA (orixe da voz); e) o XENTILICIO (o nome dos habitantes dese territorio); f) a CAPITAL (no caso dos países); g) a LINGUA ORIXINAL (a lingua ou linguas faladas no territorio); h) a(s) LINGUA(S) (información sobre a lingua ou linguas, oficiais ou non, faladas no territorio); i) o TOPÓNIMO NOUTRAS LINGUAS (en castelán, portugués, francés, italiano, catalán, inglés e alemán) e j) as NOTAS (de ser preciso, achéganse indicacións históricas, fonéticas, etc. sobre o toponimo estudado).


Parabéns por este traballo e esperamos ansiosamente a versión definitiva! :-)

24/12/13


BO NADAL! 

Deséxovos unhas boas festas a todos/as e quero aproveitar para darvos as grazas polas vosas visitas, comentarios e suxestións, que co paso dos anos fixeron posible a continuidade desta bitácora.





02/11/13

O VOCABULARIO XURÍDICO-ADMINISTRATIVO GALEGO-CASTELÁN

A pesar de non ser unha obra nova, pois xa foi publicada en 2005, actualizamos a ligazón deste vocabulario da autoría de Xavier Gómez Guinovart e Ánxeles Torres Padín, elaborado no seo do Seminario de Lingüística Informática da Universidade de Vigo e publicado pola Área de Normalización Lingüística da dita universidade. Ademais, lembramos que ofrece a posibilidade de facer buscas dende o castelán para galego e viceversa.

A versión web está a dispor de todos/as os/as internautas.



A versión en .pdf do vocabulario tamén é de consulta gratuíta dende a Área de Normalización Linguística da UVigo .




Convídovos  a consultalo e a poñer en práctica as recomendacións e solucións ofrecidas!

25/09/13

UNHA FERRAMENTA ESTRELA!: O Dicionario de pronuncia da lingua galega

A RAG e o ILG editaron en 2010 o Dicionario de pronuncia da lingua galega, da autoría de Xosé Luís Regueira. Daquela, esta obra recollía a pronuncia de 47.000 voces e hoxe, tres anos despois, contamos cunha nova versión, que ademais do léxico común, permítenos achegarnos ao modelo estándar do galego oral dos nomes propios (persoa, apelidos e topónimos).

Esta ferramenta é interesante por varias cuestións:

a) Conta cunha introdución, que ademais de dar as pautas de uso e elaboración da obra, resulta de utilidade para uso docente á hora de achegar o alumnado (máis avanzado) á fonética.

b) Permite facer buscas ortográficas e fonéticas, esta última posibilidade para usuarios máis especializados. Ademais, ofrece a produción oral das voces para escoitar a súa realización.

c) Ofrece o modelo de pronuncia de topónimos e antropónimos que, de seguro, vai ser de moita axuda tanto para profesionais de diversos ámbitos (por exemplo, dos medios de comunicación) coma para o público xeral, interesado en coñecer a realización fonética dun nome, apelido ou topónimo que descoñece.

d) É de consulta gratuíta.




Animádevos a consultar esta nova versión do Dicionario de pronuncia da lingua galega!

11/09/13

A FERRAMENTA WAYBACK MACHINE

Nesta ocasión recollemos aquí unha ferramenta moi útil, gratuíta e de grande axuda á hora de consultarmos páxinas web e facermos citas bibliográficas.

Trátase da Wayback Machine creada por Internet Archive, que nos permite coñecer a data e as modificacións dunha páxina web. Ao teclearmos o enderezo (URL) da páxina elixida obtemos información do calendario das actualizacións ou cambios no dito portal e permítenos ver as versións arquivadas das páxinas web a través do tempo.




O nome de Wayback Machine é unha referencia á serie americana de debuxos animados The Rocky and Bullwinkle Showna cal  Mr. Peabodyand e Sherman utilizaban unha máquina do tempo, a "WABAC machine".


Quen se anima?

27/06/13

MOI RECOMENDABLE PARA XORNALISTAS!

A Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo ofrécenos en formato .pdf unha obra titulada Traballo xornalístico na Universidade de Vigo: pautas para un correcto uso da linguaxe que, de seguro, nos vai ser útil á hora de redactarmos e empregarmos a lingua galega oral con corrección.

Trátanse temas relacionados co uso da lingua e da ortografía como son: as maiúsculas e minúsculas, os signos de puntuación, o emprego da letra cursiva, grosa e versaleta; tamén se explican os erros fonéticos e prosódicos máis frecuentes e, finalmente, achégase información sobre toponimia e antroponimia e reflexiónase sobre a tradución destes nomes á lingua galega.



01/05/13

ENTRE TERMOS ECONÓMICOS!

Dende hai un tempo os termos económicos están moi presentes en conversas, tertulias e debates, pero ¿utilízase o léxico correcto e preciso? 

Para que todos e todas poidades utilizar un idioma de calidade no ámbito económico e comercial, velaquí vos quedan estas ligazóns a algúns vocabularios e glosarios que vos poden ser de utilidade:

1 Administración da Seguridade Social (2006): Glosario de termos da Seguridade Social.
2 Cabaleiro Carro, X. (coord.) (2008): Dicionario ilustrado do comercio. [Lugo]: Federación Galega de Comercio.
3 Giménez Fernández, E. L. et alii (2005): Vocabulario de economía. Vigo: Universidade de Vigo-Servizo de Publicacións.
4 Institut Universitari de Lingüística Aplicada (2008): Vocabulario multilingüe de economía -inglés, castelán, catalán, galego, vasco.
5 Pérez Vázquez, L., P. Precedo Estraviz; N. Seoane Bouzas (2005): Profesionaliza a túa lingua: económicas e empresariais. A Coruña: Universidade da Coruña. 
6 Recursos galego.org: Vocabulario de comunicación comercial
7 Servizo de Normalización Lingüística da USC (2007): Termos esenciais de nova economía.
8 Servizo de Normalización Lingüística da USC (2008): Termos esenciais de contabilidade.
9 Servizo de Normalización Lingüística da USC (2009): Termos esenciais de matemáticas para a economía e a empresa
10 VV. AA. (2006): Barcelona : Neologismes econòmics en les llengües romàniques a través de la premsa. Rede Panlatina de Terminoloxía / Institut Universitaria de Lingüística Aplicada.

Agora falar de economía é máis fácil, non si?



17/02/13

COMER E RAÑAR, TODO É EMPEZAR!

Recentemente presentouse en Santiago de Compostela o Dicionario de alimentación e restauración galego-castelán-inglés, editado pola Xunta de Galicia, o Centro Ramón Piñeiro, A Real Academia Galega e o Termigal, que recolle aproximadamente 3.000 voces e unidades pluriverbais (por exemplo, cacheira prensada, filete de peituga, queixo azul, touciño do ceo etc.) relacionadas co ámbito da gastronomía.


Unha nova ferramenta para usarmos a lingua con saboroso fundamento!